5 Cách phòng tránh hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính tiến triển nặng

Cách phòng tránh hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là vấn đề quan trọng khi các bệnh lý này ngày càng trở thành gánh nặng y tế toàn cầu. Hen phế quản và phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) tại Việt Nam, theo thống kê năm 2023, có tỷ lệ lưu hành lần lượt là 4,1% và 4,2%, đồng thời là nguyên nhân tử vong xếp thứ 3. Số liệu này vẫn có xu hướng tăng, tỷ lệ thuận với ô nhiễm môi trường…

Tháng 3/1993, chiến lược toàn cầu về hen (Global Initiative for Asthma – GINA) ra đời nhằm tăng cường sự hiểu biết về hen và COPD cho nhân viên y tế, quan chức y tế và người dân đồng thời cải tiến việc phòng tránh hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Căn cứ tài liệu chứng dẫn của GINA, chính phủ các nước đã có những hướng dẫn quan trọng, cập nhật cho công tác điều trị và cách phòng ngừa hen và COPD tại mỗi nước.

Việc ứng dụng thành công chiến lược hen toàn cầu GINA vào điều trị bệnh hen phế có ý nghĩa rất lớn đến công tác điều trị hen ở Việt Nam. Điều đáng tiếc là đa phần các ca tử vong do hen phế quản và phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) đều có thể phòng ngừa được nếu áp dụng đúng cách phòng tránh hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính từ sớm.

Cập nhật hướng dẫn quan trọng của GINA và cách phòng tránh hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Những khuyến cáo quan trọng này dựa theo một chương trình nhiều thập kỷ của GINA, xuất phát từ những quan ngại về nguy cơ và hậu quả của phương pháp từ lâu đời của việc bắt đầu điều trị hen phế quản và phổi tắc nghẽn mạn tính chỉ bằng thuốc kích thích beta2 tác dụng ngắn (thuốc cắt cơn).

Những nghiên cứu này nhằm thu thập chứng cứ về những cách điều trị hiệu quả đối với hen nhẹ và cung cấp thông điệp nhất quán cho bệnh nhân và thầy thuốc đối với các mức độ nặng nhẹ của hen phế quản và phổi tắc nghẽn mạn tính, đồng thời nhấn mạnh Cách phòng tránh hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ngay từ giai đoạn sớm.

Để an toàn, GINA không còn khuyến cáo điều trị hen ở thiếu niên và người lớn với thuốc cắt cơn một mình, kể cả ở bậc hen nhẹ. Thay vào đó, để làm giảm nguy cơ các cơn kịch phát nặng, tất cả người lớn và thiếu niên bị hen nên được điều trị dự phòng hàng ngày hoặc theo đợt dưới sự chỉ định và theo dõi của bác sĩ. Việc áp dụng cách phòng tránh hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính kết hợp điều trị dự phòng sẽ giúp giảm tối đa biến chứng.

Tại sao phải điều trị dự phòng và cách phòng tránh hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ngay cả khi bệnh nhẹ?

Hướng dẫn điều trị của tổ chức y tế thế giới có những nội dung chính dành cho bệnh nhân hen phế quản và phổi tắc nghẽn mạn tính cơ bản cần thực hiện 3 nội dung:

1. Tránh tiếp xúc với các yếu tố làm tăng nặng tình trạng bệnh như bụi, khói thuốc lá, nhang khói, nấm mốc, nước hoa, không khí lạnh, bội nhiễm…

2. Dùng thuốc cắt cơn.

3. Duy trì điều trị dự phòng các đợt cấp của hen phế quản và phổi tắc nghẽn mạn tính – đây cũng là một phần quan trọng trong cách phòng tránh hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Thực tế cho thấy, các thuốc cắt cơn có chi phí thấp, tác dụng nhanh nên người bệnh ưa dùng hơn là các thuốc kiểm soát dự phòng bệnh. Người bệnh không biết rằng, các thuốc cắt cơn giãn phế quản có thể giảm được các triệu chứng bệnh nhưng chưa tác động vào “bản chất” của hen phế quản và COPD là tình trạng viêm mạn tính đường thở.

Tình trạng viêm mạn tính này luôn tồn tại ngay cả khi không có triệu chứng, tổn thương đường thở vẫn diễn ra và khiến cho bệnh ngày càng nặng hơn, người bệnh ít đáp ứng với các thuốc điều trị, chức năng phổi ngày càng kém đi, đến một giai đoạn nào đó chức năng phổi bị ảnh hưởng nghiêm trọng, tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí có thể tử vong. Việc kết hợp điều trị dự phòng và cách phòng tránh hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ngay từ đầu sẽ giảm tối đa nguy cơ này.

Khi bệnh hen và COPD được điều trị kiểm soát tốt bằng thuốc dự phòng, người bệnh có thể học tập, làm việc, chơi thể thao bình thường, tránh được hầu hết các cơn hen kịch phát, duy trì được chức năng phổi bình thường, đồng thời thực hiện tốt cách phòng tránh hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Vai trò y học cổ truyền trong phòng tránh hen phế quản và COPD

Có nhiều bài thuốc y học cổ truyền vẫn còn giá trị cao trong điều trị hen phế quản. Hai bài thuốc quý được nghiên cứu và cấp phép là:

Bài thuốc Tiểu thanh long thang

Hiệu quả trong điều trị hen phế quản và COPD nhờ phối hợp các vị thuốc giúp giảm triệu chứng, nâng cao chức năng vận hóa tạng phủ, cải thiện sức khỏe tổng thể.

Được Đông dược Phúc Hưng gia giảm và bào chế dạng cao lỏng tiện sử dụng.

Là một phần quan trọng của cách phòng tránh hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính theo y học cổ truyền.

Bài thuốc Tô tử giáng khí thang

Cũng là giải pháp dự phòng hiệu quả, an toàn, chi phí thấp cho người bệnh.

Kết hợp với điều trị dự phòng hiện đại, góp phần nâng cao hiệu quả của cách phòng tránh hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Hy vọng trong tương lai, ứng dụng thảo dược trong dự phòng hen phế quản và COPD sẽ đem lại giải pháp hiệu quả, chi phí thấp và an toàn, đồng thời góp phần quan trọng vào cách phòng tránh hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.